Շփման հետևանքով մարմինները ձեռք են բերում նոր հատկություն՝ բացի տիեզերական ձգողության ուժից այլ ուժով փոխազդելու հատկություն: Այսպիսով՝ տվյալ փորձը ցույց է տալիս, որ գոյություն ունի էլեկտրական լիցքի երկու տեսակ՝ դրական և բացասական, և որ էլեկտրականացած մարմինները տարբեր ձևով են փոխազդում:
Միջուկի պրոտոնների՝ Z թվի և նեյտրոնների N թվի գումարին անվանում են միջուկի զանգվածային թիվ և նշանակում A տառով:
A=Z+N, որտեղից՝ N=A−Z
Այս ամենից հետևում է, որ՝ 23=Z+12=>Z=11
Էլեկտրաչեզոք վիճակում՝ 11 էլեկտրոն
Հելիում
q=-1,6*10-19Կլ
Պատասխան՝
Ըստ իս՝ այո, մարմինների լիցքերը միմյանց կփոխազդեն, քանի որ տարանուն լիցքերը միմյանց ձգում են, ապա կլիցքավորցի Բ մարմինը բացասական լիցքով:
Քանի որ միայն Բ էլեկրացույցն է էլեկտրականացված, ապա իր լիցքերը կփոխանցվեն միայն Գ երկաթի միջոցով:
Այո
Այո, լիցքավորված է բացասական լիցքով, այդ իսկ պատճառով ձգում են միմյանց:
Պատրաստված է ապակուց:
Ոչ, Բ մարմնինն ավելի մեծ ուժով է:
Դրա համար պետք է մարմինը վերցնել և ձեռքով հպել էլեկտրացույցին:
Նման կերպ հնարավոր չէ էլեկտրականցնել ձողիկը, անհրաժեշտ է այն շփել մեկուսիչի միջոցով:
1945 թվականի օգոստոսի 6-ի առավոտյան ամերիկյան B-29 «Enola Gay», ռմբակոծիչը, որն այդպես էր կոչվել անձնակազմի հրամանատարի գնդապետ Փոլ Թիբբեթսի մոր անունով (Էնոլա Գեյ Հագարդ), ճապոնական Հերոսիմա քաղաքի վրա նետեց 13-18 կիլոտոն տրոտիլի համարժեքությամբ ատոմային «Little Boy» («Փոքրիկ») ռումբը։ Երեք օր անց, 1945 թվականի օգոստոսի 9-ին «Fat Man» («Հաստլիկ») ատոմային ռումբը նետվեց Նագասակի քաղաքի վրա B-29 «Bockscar» ռմբակոծիչի հրամանատար օդաչու Չարլզ Սուինիի կողմից։ Զոհվածների ընդհանուր թիվը կազմեց Հերոսիմայում 90-166 հազար մարդ և Նագասակիում՝ 60-80 հազար մարդ։
1.Ինչու սովորական պայմաններում մարմինը լիցք չունի:
Սովորական պայմաններում մարմինը լիցք չունի, քանի որ մարմնի էլեկտրոնների գումարային լիցքի բաձարձակ արժեքը հավասար է միջուկի լիցքին։
2.Բացատրել հպված մարմինների էլեկտրականացման երևույթը:
Էլեկտրականացման ժամանակ ատոմային միջուկներ և էլեկտրոններ չեն ստեղծվում և չեն անհետանում։ Ըեղի է ունենում մի էլեկտրոնի անցում մի մարմնից մյուսից։
3.Ինչու շփումով էլեկտրականացնելիս մարմինների վրա առաջանում են բացարձակ արժեքով հավասար, բայց տարանուն լիցքեր:
Շփումով էլեկտրականացնելիս մարմիններից մեկը լիցքավորվում է դրական լիցքով, մյուսը բացասաման։
4.Որն է էլեկտրական լիցքի պահպանման օրենքը:
Երբ մարմինների համակարգը շրջապատի հետ լիցք չի փոխանակում և նրանց լիցքերիհանրահաշվական գումարը մնում է կայուն։ Այդ փաստը կոչվում է էլեկտրական լիցքի պահպանման օրենք։
5.Որ նյութերն են կոչվում էլեկտրականության հաղորդիչներ:
Այն նյութերը որոնք ունեն էլեկտրական լիցք հաղորդելու հատկություն կոչվում են հաղորդիչներ։
6.Որ նյութերն են կոչվում մեկուսիչներ:
Այն նյութերը որոնք չեն կարողանում էլեկտրական լիցք հաղորդել, կոչվում են մեկուսիչներ։
7.Բերել հաղորդիչների և մեկուսիչների օրինակներ:
Հաղորդիչներ են բոլոր մետաղները, և հողը։ Իսկ մեկուսիչներ են մետաքսը կապրոնը , յուղը օդը և այլն։
8.Ինչով են տարբերվում էլեկտրականցված և չէլեկտրականցված մարմիների շրջապատող տարածությունները:
Ի տարբերություն չէլեկտրականացված մարմինների էլեկտրականացված մարմինները շրջապատված են էլեկտրական դաշտով և ազդում են այլ մարմինների վրա։
9.Ինչպես կարելի է հայտնաբերել էլեկտրական դաշտը:
Էլեկտրական դաշտը կարելի է հայտնաբերել նրա ազդոցությամբ այլ մարմինների վրա։
1․ Քանի՞ անգամ պետք է մեծացնել լիցքերի միջև հեռավորությունը, որպեսզի նրանցից մեկի լիցքի մեծությունը 16 անգամ մեծացնելուց հետո նրանց փոխազդեցության ուժը մնա նույնը:
4
2․ Նկարում պատկերված երեք կետային լիցքերից որո՞նք են իրար ձգում:
A և B
C և B
A և C
3․ Քրոմի միջուկում կա 52 մասնիկ, դրանցից 28-ը նեյտրոններ են: Միջուկում քանի՞ պրոտոն կա:
52-28=24
4․ −5 նԿլ , −4 նԿլ և −3 նԿլ լիցքերով 3 միատեսակ գնդեր հպում են միմյանց, այնուհետև իրարից հեռացնում: Որքա՞ն կլինի յուրաքանչյուր գնդի ձեռք բերած լիցքը:
-4
5․ Նկարում հոսանքի ո՞ր ազդեցությունն է պատկերված:
ջերմային
մագնիսական
քիմիական
կենսաբանական
6․ Ո՞ր մասնիկների շարժումով է պայմանավորված էլեկտրական հոսանքը պղնձե հաղորդալարում:
բացասական իոնների
դրական իոնների
էլեկտրոնների
նեյտրոններիվ
7․ Որքա՞ն ժամանակում հաղորդալարով կտեղափոխվի 24 Կլ լիցք, եթե հոսանքի ուժը նրանում 2.5 Ա է:
t=q/I = 24/2.5=9.6
8․ Ի՞նչ սարքերից է կազմված նկարում պատկերված էլեկտրական շղթան:
Ռեզիստոր
Ամպերաչափ
Մարտկոց
Անջատիչ
Լամպ
9․ Ջահի լամպի պարույրով յուրաքանչյուր 8 վայրկյանում անցնում է 2 Կլ լիցք: Ինչի՞ է հավասար հոսանքի ուժը լամպում:
I=q/t= 2/8=0.25
10․ Էլեկտրական սղոցը, որով անցնում է 10 Ա հոսանք 25 րոպեում=1500վ կատարեց 5700 կՋ=5700000Ջ աշխատանք: Որքա՞ն է լարումը նրա սեղմակներին:
U=A/q =5700000/15000=380Վ q=I•t=10•1500=15000Կլ
11․ Որքա՞ն է լարումը 0.4 կՕմ դիմադրություն ունեցող հաղորդչի ծայրերին, եթե նրանով անցնող հոսանքի ուժը 200 մԱ է:
U = IR = 200*0,4 = 80
12․ Ռեզիստորով, որի ծայրերին կիրառված է 4 Վ լարում, 2 րոպեում անցել է 90 Կլ լիցք: Գտեք հաղորդչի դիմադրությունը: Պատասխանը գրեք ամբողջ թվի ճշտությամբ:
R = U/I
I = q/t = 90 / 120 = 0,75
R = 4/0,75 = 5,3 = 5
13․ Քանի՞ էլեկտրոն կանցնի 300 Օմ դիմադրություն ունեցող հաղորդալարով 50 վայրկյանի ընթացքում, եթե նրա ծայրերին կիրառվի 4.8 Վ լարում: Պատասխանը գրել հարյուրերորդականի ճշտությամբ:
14․ Որքա՞ն է նկարում պատկերված շղթայի տեղամասով անցնող հոսանքի ուժը, եթե հաղորդիչներից առաջինի դիմադրությունը՝ R1 = 5 Օմ է, երկրորդինը՝ R2 = 5 Օմ: Լարումը տեղամասի ծայրերում՝ U = 60 Վ:
Ինչպե՞ս կարելի է մագնիսական սլաքի օգնությամբ որոշել մագնիսացած պողպատե ձողի բևեռները:
Ինչի՞ ազդեցությամբ է կողմնացույցի սլաքը ուղղորդվում որոշակի ուղղությամբ: Ո՞ր կողմն է այն ցույց տալիս:
Որտե՞ղ են կիրառվում մագնիսները:
Ինչու՞ է բնության մեջ գոյություն ունեցող մագնիսական երկաթաքարը մագնիսացած լինում: Ի՞նչն է նրան մագնիսացրել:
Ի՞նչն են անվանում մագնիսական դաշտ:
1) Մեր թվարկությունից մոտ երեք հազար տարի առաջ մարդիկ գիտեին, որ որոշ քարեր, օրինակ մագնիսական երկաթաքարերը ունակ են ձգելու տարբեր առարկաներ ։ Քանի որ այդպիսի քարերը հայտնաբերվել են Փոքր Ասիայում ՝ Մագնեզիա քաղաքում, ուստի դրանք ստացան մագնիս անվանումը։
2) Մեր թվարկությունից մոտ երեք հազար տարի առաջ մարդիկ գիտեին, որ որոշ քարեր, օրինակ մագնիսական երկաթաքարերը ունակ են ձգելու տարբեր առարկաներ ։ Քանի որ այդպիսի քարերը հայտնաբերվել են Փոքր Ասիայում ՝ Մագնեզիա քաղաքում, ուստի դրանք ստացան բնական մագնիս անվանումը։ Օրինակ՝ Երկիր մոլորակի մագնիսը։
3) Զգալիորեն ուժեղ մագնիսական հատկությամբ արհեստական մագնիսներ ներկայումս ստանում են երկաթի, նիկելի և կոբալտի համաձուլվածքից:
4) Մագնիսի այն տեղամասերը, որտեղ մագնիսական ազդեցությունն առավելագույնն է, կոչվում է մագնիսական բևեռներ։
5) Եթե մագնիսը մոտեցնենք թելից կախված մեկ այլ մագնիսի, ապա կնկատենք, որ վերջինս կպտտվի և կձգվի դեպի առաջին մագնիսն այնպես, ինչպես ցույց է տրված ներքևի նկարում։ Դա տեղի է ունենում այն պատճառով, որ մագնիսի հյուսիսային բևեռը և վանում հյուսիսային բևեռը։ Այսպիսի փորձերը ցույց են տալիս, որ տարանուն մագնիսական բևեռներն իրար ձգում են, իսկ նույնանուն բևեռները վանում։
6) Եթե մագնիսացած պողպատե ձողին մոտեցնենք մագնիսական սլաքը, ապա սլաքի հյուսիսային բևեռը կձգվի դեպի ձողի հարավաին բևեռը և կվանվի ձողի հյուսիսային բևեռի կողմից ։ Այդպես մենք կորոշենք ձողի բևեռները։
7) Կողմնացույցի սլաքը ցույց է տալիս հյուսիսը:
8) Հիմնականում կիրառվում են տեխնիկայում ՝ իբրև հաստատուն մագնիսական դաշտի աղբյուր։
9)
10) Մագնիսական դաշտ գոյութթյուն ունի յուրաքանչյուր հաղորդչի շուրջ։ Մագնիսական դաշտը ուժային դաշտ է , որը ազդում է շարժվող էլեկտրական լիցքերի և մարմիների վրա։
1․ Բացասական լիցք ունեցող փոշեհատիկը տեղադրվել է ուղղաձիգ դասավորված երկու հարթ զուգահեռ թիթեղների միջև: Ընդ որում առաջին թիթեղի լիցքը բացասական է, իսկ մյուս թիթեղինը դրական: Ինչպե՞ս է ուղղված մասնիկի վրա ազդող ուժը: Ծանրության և դիմադրության ուժերն անտեսել:
Քանի որ փոշեհատիկը բացասական լիցք ունի, ապա այն ձգողականության ուժի շնորհիվ կձգվի դեպի երկրորդ՝ դրական լիցք ունեցող թիթեղին:
2․ Նկարում պատկերված ո՞ր կետում / կետերում լիցքավորված մարմնի ստեղծած էլեկտրական դաշտն ունի ամենամեծ արժեքը:
Առաջին և երրորդ կետերում, քանի որ դրանք ավելի մոտ են բացասական լիցքին՝ հետևաբար էլեկտրական դաշտն ավելի մեծ է:
3․ 0.06 գրամ զանգվածով բացասական լիցք ունեցող մասնիկը մտնում է համասեռ էլեկտրաստատիկ դաշտ, նրա ուժագծերին հակառակ ուղղված 4000 մ/վ սկզբնական արագությամբ: Մասնիկի վրա այդ դաշտի կողմից ազդող ուժը 3 մՆ է: Ի՞նչ արագություն կունենա մասնիկը 4 վ հետո:
4․ Ո՞ր նյութերն են կոչվում հաղորդիչներ, բերե՛ք հաղորդիչների օրինակներ։
Բոլոր մետաղները, հողը, աղերի, թթուների և հիմքերի ջրային լուծույթներն էլեկտրականության հաղորդիչներ են: Մարդու մարմինը ևս հաղորդիչ է: Մետաղների լավագույն հաղորդիչներ են արծաթը, պղինձը, ալյումինը:
5․ Ո՞ր նյութերն են կոչվում դիէլեկտրիկներ (մեկուսիչներ), բերե՛ք օրինակներ:
Մեկուսիչներ են էբոնիտը, սաթը, հախճապակին, ռետինը, տարբեր պլաստմասսաներ, մետաքսը, կապրոնը, յուղը, օդը (գազեր):
1․Ի՞նչ աշխատանք է կատարվում, երբ 220 Վ լարման ցանցին միացված էլեկտրական լամպի պարույրով անցնում է 4 Կլ լիցք:
Լուծում
A=U*q 220Վ*4Կլ A=880Ջոուլ
Պատ․՝ 880Ջ աշխատանք։
2․Ինչի՞ է հավասար լարումը էլեկտրական ջերմատաքացուցիչի վրա, եթե դրանով 40 Կլ լիցք անցնելիս կատարվում է 1600 Ջ աշխատանք:
Լուծում
U=A/q U=16000Ջ/40Կլ U=400
Պատ․՝ 400
3․ Փորձարարը պետք է չափի էլեկտրական լարումը ջերմատաքաչուցիչի ծայրերին: Ո՞ր դեպքում է նա ճիշտ միացրել վոլտաչափը շղթային:
Պատ․՝ գ):
4․Որոշեք Երևանից Գորիս ձգվող 12 մմ² լայնական հատույթի մակերես ունեցող երկաթե հաղորդալարի դիմադրությունը, եթե այդ քաղաքների միջև հեռավորությունը 240 կմ է: Երկաթի տեսակարար դիմադրությունը 0.1 Օմ·մմ²/մ է:
Լուծում
I=240կմ
I=24,0000մ
0.1 Օմ·մմ² / մ*240000մ / 12 մմ²=2000Օմ
2000Օմ=2ԿՕմ
5․Ինչի՞ է հավասար 620 Օմ դիմադրություն ունեցող պարույրով անցնող հոսանքի ուժը, եթե նրա ծայրերում կիրառված լարումը 12 Վ է:
Ohm’s Law is a formula used to calculate the relationship between voltage, current and resistance in an electrical circuit.
To students of electronics, Ohm’s Law (E = IR) is as fundamentally important as Einstein’s Relativity equation (E = mc²) is to physicists.
E = I x R
When spelled out, it means voltage = current x resistance, or volts = amps x ohms, or V = A x Ω.
Named for German physicist Georg Ohm (1789-1854), Ohm’s Law addresses the key quantities at work in
If two of these values are known, technicians can reconfigure Ohm’s Law to calculate the third. Just modify the pyramid as follows:
If you know voltage (E) and current (I) and want to know resistance (R), X-out the R in the pyramid and calculate the remaining equation (see the first, or far left, pyramid above).
Note: Resistance cannot be measured in an operating circuit, so Ohm’s Law is especially useful when it needs to be calculated. Rather than shutting off the circuit to measure resistance, a technician can determine R using the above variation of Ohm’s Law.
Now, if you know voltage (E) and resistance (R) and want to know current (I), X-out the I and calculate the remaining two symbols (see the middle pyramid above).
And if you know current (I) and resistance (R) and want to know voltage (E), multiply the bottom halves of the pyramid (see the third, or far right, pyramid above).
Try a few sample calculations based on a simple series circuit, which includes just one source of voltage (battery) and resistance (light). Two values are known in each example. Use Ohm’s Law to calculate the third.
Example 1: Voltage (E) and resistance (R) are known.
What is the current in the circuit?
I = E/R = 12V/6Ω = 2A
Example 2: Voltage (E) and current (I) are known.
What is the resistance created by the lamp?
R = E/I = 24V/6A = 4Ω
Example 3: Current (I) and resistance (R) are known. What is the voltage?
What is the voltage in the circuit?
E = I x R = (5A)(8Ω) = 40 V
When Ohm published his formula in 1827, his key finding was that the amount of electric current flowing through a conductor is directly proportional to the voltage imposed on it. In other words, one volt of pressure is required to push one amp of current through one ohm of resistance.
What to validate using Ohm’s Law
Ohm’s Law can be used to validate the static values of circuit components, current levels, voltage supplies, and voltage drops. If, for example, a test instrument detects a higher than normal current measurement, it could mean that resistance has decreased or that voltage has increased, causing a high-voltage situation. This could indicate a supply or circuit issue.
In direct current (dc) circuits, a lower than normal current measurement could mean that the voltage has decreased, or circuit resistance has increased. Possible causes for increased resistance are poor or loose connections, corrosion and/or damaged components.
Loads within a circuit draw on electrical current. Loads can be any sort of component: small electrical devices, computers, household appliances or a large motor. Most of these components (loads) have a nameplate or informational sticker attached. These nameplates provide safety certification and multiple reference numbers.
Technicians refer to nameplates on components to learn standard voltage and current values. During testing, if technicians find that customary values do not register on their digital multimeters or clamp meters, they can use Ohm’s Law to detect what part of a circuit is faltering and from that determine where a problem may lie.
The basic science of circuits
Circuits, like all matter, are made of atoms. Atoms consist of subatomic particles:
Protons (with a positive electrical charge)
Neutrons (no charge)
Electrons (negatively charged)
Atoms remain bound together by forces of attraction between an atom’s nucleus and electrons in its outer shell. When influenced by voltage, atoms in a circuit begin to reform and their components exert a potential of attraction known as a potential difference. Mutually attracted loose electrons move toward protons, creating a flow of electrons (current). Any material in the circuit that restricts this flow is considered resistance.
Վերգինե Խաչատրյան 