• Արգիշտի 1-ին

Ք․ա 786-784թթ․։ Նա պետության սահմաններում ընդգրկեց Արարատյան դաշտը, Սևանա լճի սահմանամերձ շրջանները, արևմուտքում հասավ Եփրատի հովիտներ, հյուսիսում Շիրակ և Ջավախք։ Արգիշտի արքան Հ․լ-ի մեծ մասը, որ բնակեցված է հիմնականում հայախոս ցեղերով, միավորեց 1 միավորված պետության մեջ։ Նա, պայքարելով Ասորեստանի դեմ, իր գերիշխանությունն է հաստատում տարածաշրջանում։ Վանի թագավորությունը դառնում է առաջավոր Ասիայի հզորագույն տերությունը։ Ասորեստացիները արձանագրում են՝ <<Արգիշտի Ուրարտացու անունը ահարկու է որպես ծանր հողմ>> Ք․ա 782թ․-ին նա կառուցում է Էրեբունի քաղաքը։ <<Ես Արգիշտիս, Մենուայի որդին, որ հայակապ ամրոցը կառուցեցի և հաստատեցի Էրեբունի անունը>> Ք․ա 776թ․-ին հիմնադրեց Արգիշտիխիլի քաղաքը, որը հետագայում դարձավ Վանի թագավորության ռազմական, քաղաքական և տնտեսական կենտրոններից մեկը։

• Սարդուրի 2-րդ /բանավոր, դասագիրք, էջ 53-56/

Սարդուրի II-ը Արգիշտի I-ի որդին էր և նրա թագաժառանգը: Նա գահակալել է Ք. ա. 764-735 թվականներին: Նրա գահակալման ժամանակ Վանի տերությունն ունեցել է տարածքային ամենամեծ աճը: Հյուսիսում նրա տիրապետությունը հասնում էր Սև ծով՝ ներառելով Կուլխա երկիրը: Տերության հյուսիսարևելյան սահմանը հասնում էր Կուր գետին: Արևելքում տերության սահմանը հասնում էր Կասպից ծով, իսկ արևմուտքում՝ Փոքր Ասիա: Սարդուրի II-ը հարավում վերագրավեց Բաբելոնիան՝ ամրապնդելով սահմանը մինչև Պարսից ծոց, իսկ հարավ-արևմուտքում տիրեց Դամասկոսի թագավորությանը: Չորս ծովերի միջև ստեղծվում է հզոր մի տերություն:

• Պարույր Նահապետը՝ հայոց թագավոր

Ք․ա 7-րդ դարում Վանի թագավորությունը թուլացավ։ Նրա փլատակների վրա հանդես եկան մի շարք իշխանություններ, որոնց մեջ առանձնացավ Պարույրի իշխանությունը։ Նա Հայկ Նահապետի որդիներից է։ Նա ակտիվորեն ներառվում է երկու պետությունների՝ Մեդիայի և Բաբելոնի Ասորեստանի դեմ մղած պայքարում։ Ք․ա 612թ-ին ավիրվեց Նինվեն և Պարույրը թագ ստացավ։ Այս պայքարից հետո՝ 605թ․-ին Ասորտեստանը կործանվեց։ Ք․ա 585թ․-ի մայիսի 28-ին Հալիս գետի մոտ տեղի ունեցավ Լուդիական-մարական ճակատամարտը, որը ընդատվեց արևի խավարման պատճառով։ Սահման ճանաչվեց Հալիս գետը, մինչև Հալիս գետը հողերը հանձնվեցին երվանդականներին։ Պատերազմից հետո արքայական գահն անցավ Երվան 1-ին Սակավակյացին։

•  Երվանդ 1-ին Սակավակյաց

Պատերազմից հետո արքայական գահն անցավ Երվան 1-ին Սակավակյացին։ Մայրաքաղաք դարձավ Արմավիրը։ Սակավակյացի օրոք Հայաստանի սահմանները դարձան՝ հարավ արևելք՝ Մարաստանը, հյուսիս արևմուտք՝ Սև ծովը։ Ներառվում էր ոչ միայն Վանի թագավորությունը, այլև Անդրեփրատյան շրջանները։ Մարտադաշտ են դուրս բերում 40․000 հետևակ, 8000 հեծյալ։ Հայաստանը Երվանդունիների օրոք պայքարում է նախկին դաշնակից Մարաստանի դեմ։ Եվ դրա համար դաշնակցեց Պարսից արքա Կյուրոս Մեծի հետ, որը խորամանկությամբ ձեռբակալեց հայոց թագավորի ընտանիքը, բայց թագաժառանգ Տիգրանի միջնորդությամբ, ով Կյուրոսի ընկերն էր, պայմանագիր կնքվեց Կյուրոսի հետ ոչ ծանր պայմաններով։ Հայաստանը մարաց թագավորին 100 արծաթ տաղանդ հարկ էին վճարելու և տրամադրելու էր 20․000 հետևակ, 4000 հեծյալ։

• Տիգրան 1-ին Երվանդյան /բանավոր, դասագիրք, էջ 65-68/.

Տիգրան Երվանդյանը թագավորել է մ.թ.ա. մոտ 560-535 թվականներին։ Հաջորդել է հորը՝ Երվանդ Ա Սակավակյացին։ Վարել է Հայաստանը Մարաստանի գերիշխանությունից ազատագրելու քաղաքականություն։

Տիգրան Երվանդյանը մասնակցել է Մարաստանի թագավոր Աստիագեսի դեմ Կյուրոսի պատերազմին։ Տիգրան Երվանդյանը այդ հաղթական մարտում սպանել է Աժդահակին։ Տիգրան Երվանդյանի օրոք Հայաստանը, պահպանելով ներքին անկախությունը, տուրք է վճարել Աքեմենյան Պարսկաստանին և իր զորքերով մասնակցել նրա մղած պատերազմներին։ Տիգրան Երվանդյանը կարողացել է հպատակեցնել Հայաստանի հյուսիս-արևմուտքի սահմանին բնակվող խալդայների ռազմատենչ ցեղախմբին։ Տիգրան Երվանդյանի տերության տարածքը մոտավորապես համապատասխանել է Հայկական լեռնաշխարհի սահմաններին։ Հետագայում Կյուրոսը Հայաստանը վերածել է Աքեմենյան պետությանը ենթակա մարզի՝ սատրապության։ Տիգրան Երվանդյանի հետագա ճակատագրի մասին տեղեկություններ չեն պահպանվել։

1. Ձվի թարմությունն ստուգելու հնարավոր միջոցները:

Ձուն դնռւմ ենք ջրի մեջ եթե մնում է ջրի երեսին դա նշանակում է որ այն թարմ չէ.

1. Ինչպես ստուգել՝  եփած է ձուն թե ոչ:

1. Ինչպես ճիշտ  խաշել ձուն:

ձուն դնում ենք ամանի մեջ վրան սառը ջուր լցնում ու դնում կրակին ե եռացնում 7-15 րոպե

1. Որ երևույթն է ընկած ձվի ներկման հիմքում և ինչպես է այն արտահայտվում: Բացատրել:

սոխի կճեպը եռացնելով ձվի հետ ստանում ենք որթան կարմիր երանգը: կան ուրիշ երեվույթներ եվս երանգներ ստանալու համար

1. Ինչու չի կարելի ձուն տեղադրել միկրոալիքային վառարանի մեջ:

միկրոալիքային վառարանում փակ միջավայր է դրա համար ձուն չի կարող եփվել հակառակը կճաքի

1. Որ ծայրից է ավելի հեշտ կոտրվում ձուն:

կլոր կողմից

1. Ինչպես կարելի է ձվի օգնությամբ որոշել աղաջրի լուծույթի անհրաժեշտ խտության քանակության ստուգումը:

Վերցնում ենք խառնորդը (աղ եվ ջուր) մեջն թարմ ձու դնում եվ ստուգում այսինքն՝ ձուն կոպեկի չափով պետք է ջրից դուրս մնա։

Vocabulary Questions

1. What does «crowd» mean?

a) very loud music

b) lots of people in the same place

c) a stage where musicians play

d) dangerous conditions

2. What does «lie» mean?

a) to say something that is not true

b) to tell a funny story

c) to talk about something that happened to you

d) to talk to someone in a mean way

3. What does «honor» mean?

a) to say nice things about someone

b) to be nice to someone

c) to be serious about something

d) to respect someone and treat them well

Grammar Questions

1. Kim tells Emily that she ________ lie to her parents.

a) would

b) could

c) should

d) might

2. Kim’s mother is just tired ________ Kim being dishonest with her.

a) of

b) about

c) to

d) with

3. ________ Thursday, Kim invites Emily over to her house.

a) In

b) For

c) On

d) At

Essay

everybody needs to respect their parents and not lie because if you lie to your parents they will not trust you, every parent has done so many great things for their kids, they work very hard everyday so they can have money to feed their kids and buy new clothes and toys,

1. What does «gently» mean?

a) in a confident way

b) in a fast way

c) in a soft way that will not scare someone

d) in a logical way

2. What does «deaf» mean?

a) that someone cannot hear

b) that someone cannot speak

c) that someone cannot see

d) that someone cannot feel

3. What does «help» mean?

a) to do something unpleasant

b) to make a plan for something

c) to try something new

d) to aid someone and make things easier for them

Grammar Questions

1. The people in the bus station are ________ a big hurry.

a) to

b) in

c) of

d) with

2. Thank you ________ much.

a) so

b) too

c) super

d) a lot

3. He cannot see her parents ________.

a) somewhere

b) everywhere

c) anywhere

d) where

Can you describe one of your closest friends?

My closest friend is Rania she lives in Sweden, we have been best friends since 2016, she is very kind and supportive, she is one year older than me and is very beautiful, we talk to each other on snapchat and watsapp everyday, she always knows how to make me smile, she has been with me on good and bad days and has always been there for me whenever I needed to someone to talk to, I love her and miss her very much and I hope I will meet her soon.

Do you have any childhood friendships that are still strong today? Tell us about them?

I don’t have that many but as I said me and my friend raina have been best friends since 2016 and I have been friends with Yaren and Siham since 2017 but we were not talking much then, we became closer in 2018 and now we are best friends and talk almost everyday.

Do you have any long distance friends?

Yes I have many long distance friends and I miss them very much.

How do you keep in touch with you long distance friends?

Trough social media, for example: watsapp, instagram and snapchat. 

How often do you see your long distance friends?

Well they live in another country so we don’t really see each other but some of my long distance friends are going to come to Armenia in the summer.

There is this saying ”to have a good friend you need to be a good friend” are you a good friend?

i don’t know, I try my best to be a good friend I am always honest and kind, most of my friends think that I have a good sense of humor and that I am vey funny, I always try to help my friends with their problems and everybody calls me joy spreader.

Ռեզոնանս

Հարկադրական տատանումների տարբերիչ առանձնահատկությունը դրանց A լայնույթի կախվածությունն է արտաքին ուժի փոփոխման ν հաճախությունից: Այս կախվածությունն ուսումնասիրելու համար կարելի է օգտվել նկարում պատկերված սարքից:  շ Եթե  բռնակը շատ դանդաղ պտտեցնենք, ապա բեռը զսպանակի հետ միասին վեր ու վար կտեղաշարժվի այնպես, ինչպես կախման O կետը: Այս դեպքում հարկադրական տատանումների լայնույթը մեծ չի լինի: Ավելի արագ պտտելու դեպքում բեռը կսկսի ավելի ուժեղ տատանվել, և զսպանակավոր ճոճանակի սեփական հաճախությանը հավասար պտույտի հաճախության դեպքում (ν =νսեփ) նրա տատանումների լայնույթը կհասնի առավելագույնին: Բռնակի պտույտի հաճախության հետագա մեծացման ժամանակ բեռի հարկադրական տատանումների լայնույթը կրկին կփոքրանա: Իսկ բռնակը շատ արագ պտտելու դեպքում բեռը կգտնվի գրեթե անշարժ վիճակում: Իր իներտության պատճառով, չհասցնելով հետևել արտաքին ուժի փոփոխություններին, զսպանակավոր ճոճանակը պարզապես կսկսի «տեղում դողալ»:νսեփ= ν դեպքում հարկադրական տատանումների լայնույթի կտրուկ աճը կոչվում է ռեզոնանս:Հարկադրական տատանումների լայնույթի՝  արտաքին ուժի փոփոխության հաճախությունից կախվածության  գրաֆիկն անվանում են ռեզոնանսային կոր ( նկարում):Այս կորի առավելագույն կետը համապատասխանում է այն ν հաճախությանը, որը հավասար է տատանումների νսեփ սեփական հաճախությանը:  Ռեզոնանսի երևույթը կարելի է ցուցադրել նաև մաթեմատիկական ճոճանակների միջոցով: Փայտե ձողից կախենք մի մեծ գունդ (1) և մի քանի թեթև, տարբեր երկարության թելեր ունեցող ճոճանակներ (տե՛ս նկարը):  

 Ձեռք չտալով թեթև ճոճանակներին` հավասարակշռության վիճակից հանենք մեծ գունդը և բաց թողնենք: Ծանր գնդի ճոճվելու պատճառով ձողը կսկսի պարբերաբար ճկվել, ինչն էլ կհանգեցնի նրան, որ թեթև ճոճանակներից յուրաքանչյուրի վրա կսկսի ազդել պարբերաբար փոփոխվող առաձգականության ուժը: Դրա փոփոխման հաճախությունը հավասար կլինի գնդի տատանումների հաճախությանը: Այս ուժի ներգործության հետևանքով ճոճանակները կսկսեն հարկադրական տատանումներ կատարել: Ընդ որում,  մենք կտեսնենք, որ 2 և 3 ճոճանակները գրեթե անշարժ կմնան, 4 և 5–ը կսկսեն տատանվել մի փոքր ավելի մեծ լայնույթով, իսկ 6–ը, որն ունի թելի նույն երկարությունը, հետևաբար և տատանումների նույն սեփական հաճախությունը, ինչ–որ մեծ գունդը, կտատանվի ամենամեծ լայնույթով:  

 ՈւշադրությունՌեզոնանսի երևույթը կարող է և՛ դրական, և՛ բացասական դեր խաղալ:Հայտնի է, օրինակ, որ մեծ զանգի ծանր լեզվակը կարող է տարուբերել անգամ երեխան, եթե նա պարանի վրա ազդի լեզվակի ազատ տատանումներին համապատասխան: Ռեզոնանսի կիրառման վրա է հիմնված լեզվակավոր հաճախաչափի աշխատանքը: Այս սարքը ընդհանուր հիմքի վրա (1) ամրացված տարբեր երկարության առաձգական թիթեղների (2) և դրանց ամրացված փոքրիկ բեռների (3)  հավաքածու է: Ամեն մի թիթեղի սեփական հաճախությունը հայտնի է: Տատանողական համակարգի հետ, որի հաճախությունը պետք է որոշել, հաճախաչափի շփման ժամանակ առավելագույն լայնույթով սկսում է տատանվել այն թիթեղը, որի հաճախությունը համընկնում է չափվող հաճախությանը: Տեսնելով, թե որ թիթեղն է մտել ռեզոնանսի մեջ` մենք կորոշենք համակարգի տատանումների հաճախությունը (տե՛ս նկարը): 

 ՈւշադրությունՌեզոնանսի կարող ենք հանդիպել նաև այնպիսի դեպքերում, երբ այն միանգամայն անցանկալի է:

 Օրինակներ

Այսպես, 1750 թվականին ՖրանսիայիԱնժեր քաղաքի մոտակայքում` 102 մ երկարությամբ շղթայակապ կամրջի վրայով, անցնում էր համաչափ քայլող զինվորների ջոկատը: Նրանց քայլերի հաճախությունը համընկավ կամրջի ազատ տատանումների հաճախությանը: Այդ պատճառով կամրջի տատանումների լայնույթը կտրուկ մեծացավ (սկսվեց ռեզոնանսը), և շղթաները պոկվեցին: Կամուրջն ընկավ գետը:Կարելի է հիշել նման այլ դեպքեր:              

      Այժմ այդպիսի պատահարները կանխելու նպատակով կամրջով անցնելիս զորամասերին հրաման է տրվում շարժվել ոչ թե շարային, այլ ազատ քայլքով:Իսկ եթե կամրջով գնացք է անցնում, ապա ռեզոնանսից խուսափելու համար այն կամ դանդաղ է շարժվում, կամ ընդհակառակն, առավելագույն արագությամբ: ՕրինակՌեզոնանսի կարելի է հանդիպել ոչ միայն ցամաքում, այլև ջրում և անգամ օդում: Այսպես, թիալիսեռի պտտման որոշակի հաճախության դեպքում ռեզոնանսի մեջ են մտնում ամբողջական նավեր: Իսկ ավիացիայի զարգացման սկզբնական շրջանում որոշ շարժիչներ օդանավերի մասերի այնպիսի հուժկու ռեզոնանսային տատանումներ էին առաջացնում, որ օդանավերը կործանվում էին օդում:

Ռեզոնանսի տիպեր

Մեխանիկական և ակուստիկ ռեզոնանս

Դպրոցական ռեզոնանսային փորձարկում

Մեխանիկական ռեզոնանսը հատուկ է մեխանիկական համակարգին, որի դեպքում էներգիա է կլանվում, երբ նրա տատանումների հաճախությունը համապատասխանում է համակարգի սեփական տատանումների հաճախությանը: Դա կարող է հանգեցնել ուժեղ տատանողական շարժումների և նույնիսկ, անավարտ կոնստրուկցիաներում կատաստրոֆիկ փլուզումների, ներառյալ կամուրջները, շենքերը, գնացքները և ինքնաթիռները: Ինժեներները օբյեկտների նախագծման ժամանակ պետք է ապահովեն, որ բաղկացուցիչ մասերի մեխանիկական ռեզոնանսային հաճախությունները չհամապատասխանեն շարժիչների կամ այլ տատանվող մասերի տատանումների հաճախությանը, երևույթ, որը հայտնի է ռեզոնանսային արհավիրք անվանումով: Յուրաքանչյուր շենքի, աշտարակի, կամրջի կառուցման նախագծում լուրջ խնդիր է հանդիսանում ռեզոնանսային արհավիրքի շրջանցումը: Որպես հակամիջոց, հարվածամեղմիչներըկարող են տեղադրվել ռեզոնանսային հաճախությունների կլանման համար և, այսպիսով ցրեն կլանված էներգիան: Taipei 101 շենքը հենված է 660 տոննանոց ճոճանակի վրա, որի յուղային մարիչը (դեմպֆեր) ռեզոնանսի վերացման համար է: Բացի դրանից, այն նախատեսված է այնպիսի հաճախության ռեզոնանսի համար, որը սովորաբար չի առաջանում: Սեյսմիկ գոտիներում գտնվող շենքերը հաճախ կառուցվում են հաշվի առնվելով շարժվող գրունտի տատնողական հաճախությունները: ժամացույցները դիմանում են հավասարակշռիչ անիվում, ճոճանակում կամ կվարցե բյուրեղում մեխանիկական ռեզոնանսին: Ենթադրվում է, որ վազորդների կադենցիան էներգիական տեսակետից շահավետ է, ներքին վերջավորություններում պահեստավորված առաձգական էներգիայի և վազորդի մարմնի միջև առաջացող ռեզոնանսի պատճառով: Ակուստիկ ռեզոնանսը մարդու համար լսելի ձայնային տիրույթի՝ 20 Հց-ից մինչև 20 000 Հց հաճախային դիապազոնում ընկած տատանումների հետ կապված մեխանիկական ռեզոնանսի ճյուղ է: Այս դիապազոնում շատ նյութեր ու մարմիններ հանդես են գալիս որպես ռեզոնատորներ, և հարվածի դեպքում մեխանիկորեն տատանվում են, սեղմելով շրջապատի օդը և առաջացնելով ձայնային տատանումներ: Սարքաշինության համար ակուստիկ ռեզոնանսը համարվում է կարևորագույնն հասկացություն, քանի որ ակուստիկ գործիքներից շատերը ռեզոնատորներ են՝ ջութակի լարերն ու իրանը, ֆլեյտայի ձողը, թմբուկի մեմբրանի ձևն ու ձգվածությունը: Մեխանիկական ռեզոնանսին համանման, ակուստիկը կարող է բերել օբյեկտի կատաստրոֆիկ կործանմանը: Սրա դասական օրինակ է հանդիսանում բաժակի ջարդվելը ձայնային ալիքով, չնայած պրակտիկայում այն բավական դժվար է: Ակուստիկ համակարգերի և բարձրախոսների համար առանձին մասերի (կորպուսի, դիֆուզորի) ռեզոնանսը հանդիսանում է անցանկալի երևույթ, քանի որ վատացնում է սարքի լայնույթա-հաճախային բնութագիրը և ձայնաարձակման ճշգրտությունը: Որպես բացառություն կարելի է նշել փուլաինվերտորի ակուստիկ համակարգը, որում ստեղծվում է ռեզոնանս ցածր հաճախությունների վերարտադրման լավացման համար: